Czy krawat na pewno pochodzi z Chorwacji?

Zadaniem krawata jest dekorowanie. Krawat nie ogrzewa żadnej części ciała ani też nie chroni pozostałych ubrań przed zabrudzeniem czy uszkodzeniem. Czemu więc ma służyć – krawat przede wszystkim dodaje koloru oraz ciekawego wzoru do formalnego oraz coraz częściej codziennego stroju mężczyzny.

Mimo, że dzisiejsze zastosowanie krawata kojarzy się z elegancją i klasycznym ubiorem, to jego historia wiąże się z wojskowością. Potocznie panuje przekonanie, że krawat wynaleźli Chorwaci. Sam pisałem o tym w 2010 roku. Jednak Jose Sims zwraca uwagę, że korzenie krawata mogą sięgać zdecydowanie dalej. W swojej książce „Icones of men’s style” pisze, że romańscy legioniści przedstawieni na Kolumnie Trojańskiej w Rzymie mają na szyjach szaliki, które mogą być ówczesną formą krawata.



Legioniści rzymscy
(zdjęcie pochodzi z www.digitalsculpture.org)

Idąc jeszcze dalej Sims pisze o żołnierzach Armii Terakotowej z dynastii Qin, którzy na szyjach mieli jedwabne sznury. Wszystkie te elementy miały pewną symbolikę związaną z rzemiosłem wojskowym i nie służyły jako ozdoba, ale trudno odmówić im pewnej koneksji z krawatem.



Armia Terakotowa
(zdjęcie pochodzi z www.piotrlipinski.pl)

Dopiero podczas Wojny Trzydziestoletniej (1618-1648) chorwaccy najemnicy walczący w armii francuskiej stosowali szaliki bardzo podobne do znanych dzisiaj krawatów jako symbole wyróżniające ich od francuskich towarzyszy broni. Właśnie dlatego wyraz krawat jest lingwistycznie związany z nazwą Croat. Po tym czasie za sprawą Ludwika XIV zostały one zaadoptowane do mody niezwiązanej z wojskowym mundurem i zaczęły pełnić funkcję zdobniczą, uzupełniając ubiór mężczyzny. 

Chorwacki najemnik z Wojny Trzydziestoletniej
(zdjęcie pochodzi z www.adrijanaputovanja.hr)

Na początku XVIII wieku krawaty były robione z kilkakrotnie przewiązywanych pasków z taśmy muślinowej służącej do opatrywania ran, a dopiero od 1850 roku były wiązane podobnie jak współcześnie z prostokątnego paska materiału.

Współczesne krawaty pochodzą z 1924 roku kiedy amerykański krawiec Jeske Langsdorf opatentował swoje „na każdą pogodę i nie gniecące się” krawaty. Był to znany do dzisiaj charakterystyczny wzór składający się z trzech kawałków tkaniny, zszytych i złożonych dokładnie w jednym punkcie, z dołem ściętym w szpic. Skrojenie tkaniny pod kątem 45 stopni miało dawać gwarancję, że krawat nie będzie pognieciony po rozwiązaniu.

Aż do roku 1940 krawaty miały nieco inną proporcję niż współczesne. Miało to związek z zasadą, że najbardziej widoczny miał być kolor i ekstrawagancki wzór tkaniny. Dlatego stawiano raczej na szerokość niż długość krawatów.

Jak na tak subtelny dodatek na krawatach od zawsze skupiano ogromną uwagę podczas projektowania. Często wzory były wręcz ekstremalnie modne. Od minimalistycznych sznurowadeł datowanych na rok 1860 aż do skrajnie szerokich projektów Mr Fisha z lat 70tych XX wieku.



Brytyjski projektant Mr. Fish
(zdjęcie pochodzi z www.fashionfollower.com)

W drugiej dekadzie XX wieku bracia Brooks wyprodukowali krawaty w skośne pasy inspirowane wzorami noszonymi przez pracowników cywilnych armii brytyjskiej. Wprowadzili jednak drobną zmianę, mianowicie skos pasów w ich wzorach przebiegał w przeciwnym kierunku – od prawej strony po skosie w dół do strony lewej. Najlepiej sprzedawały się wówczas kolory niebieski i kasztanowy. Ten moment można uznać za początek do dziś panującej mody na krawaty w skośne pasy.



Pierwsze krawaty w skośne paski projetu Brooksbrothers, rok 1920.
(zdjęcie pochodzi z www.brooksbrothers.com)

Takie modele były również popularne na brytyjskich uniwersytetach. Symbolizowały przynależność do różnych społeczności, uczelnie obierały własną kolorystykę, aby tworzyć poczucie jedności swoich studentów. Podobny zwyczaj przejęły prywatne kluby dla gentlemanów - patrz poprzedni artykuł, a dzisiaj nawet partie polityczne – patrz Samoobrona.

Z tą tradycją jest nawet związana pewna anegdota. Aktor Norman Forbes-Robertson, prominentny członek londyńskiego Garrick Club założył na obiad różowo zielony krawat. Zapytany o jego pochodzenie zażartował, że jest to oficjalny krawat klubowy. Wkrótce po tym różowo zielony krawat stał się symbolem tego elitarnego klubu.



Krawaty - symbole londyńskiego Garrick Club
(zdjęcie pochodzi z www.socyberty.com)

Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej na temat Garrick Club a także innych angielskich klubach dla gentlemanów zapraszam do lektury poprzedniego artykułu, który znajdziecie TUTAJ.

Angielskie kluby dla gentlemanów

Klasyczna elegancja to nie tylko ubiór, ale także, a może przede wszystkim styl życia. Szukając źródeł i miejsc w których elegancki mężczyzna może czuć się jak ryba w wodzie trudno pominąć angielskie kluby dla gentlemanów.



Najbardziej znane, skupiające śmietankę ludzi biznesu, kultury i sztuki to przede wszystkim kluby angielskie, najczęściej znajdujące się w Londynie. Kojarzą się z wyrafinowanym luksusem, wielkim biznesem, tajemniczymi spotkaniami, polityką no i oczywiście prawidziwą klasyczną elegancją. To prawdziwa mekka dla fanów kultury bespoke, miejsce gdzie styl ubioru mężczyzn jest kreowany przez klasyczne krawiectwo i to na najwyższym poziomie.

Pierwsi członkowie The City of London Club (www.cityoflondonclub.com)

Większość z nich powstawało w XIX wieku i ich celem było skupianie ludzi o podobnych zainteresowaniach oraz cechujących się wyższym statusem społecznym i finansowym. Kiedyś tworzyły zamknięte enklawy dostępne tylko dla wybrańców i często niedostępne dla kobiet. Dzisiaj nieco bardziej liberalne, choć z pewnymi wyjątkami. Wiele z nich dzięki swojemu konserwatyzmowi i silnym korzeniom funkcjonuje współcześnie oferując swoim członkom specjalne przywileje oraz korzyści o aspekcie społecznym.

Przede wszystkim prestiż.
Ogromne znaczenie dla elitarnego klubu ma lokalizacja i klasa budynku w którym się mieści. Historia wielu z nich pokazuje, że założyciele i członkowie bardzo dbali o to, aby miejsce odzwierciedlało charakter klubu oraz dawało maksymalną satysfakcję. Fundusze na ich utrzymanie pochodzą z kwot wpłacanych z tytułu wpisowego oraz corocznych składek. Każdy klub zarabia też na świadczeniu różnego rodzaju usług dla ludzi z wyższych sfer takich jak wynajem ekskluzywnych sal konferencyjnych i balowych, organizacji przyjęć, prowadzeniu restauracji a także usługom hotelowym.

The City of London Club.
Jednym z najstarszych jest The City of London Club zlokalizowany w centrum Londynu przy Old Broad Street pod numerem 19. Został założony 29 lutego 1832 roku przez prominentnych bankierów, kupców oraz właścicieli statków. Jego pierwszym przewodniczącym został John Mastreman, który później zasiadała w londyńskiej radzie miasta.

Budynek The City of London Club (www.cityoflondonclub.com)

Aktualnie, to najstarszy klub w centrum Londynu, który jest dumny ze swojej tradycji oraz członków. Dopiero od niedawna dopuszcza członkowstwo dla Pań i Panów na równych zasadach. Z założenia spełania funkcję socjalną dla ludzi ze świata biznesu integrując ich i umożliwiając kontakty. Współpracując z podobnymi organizacjami nawet z innych krajów daje swoim członkom szansę nawiązywania nieograniczonych kontaktów biznesowych.
Od 1974 klub mieści się w pięknym budynku National Westminster Bank Limited, który w 1980 roku wyremontowano kosztem 2 milionów funtów.

Wnętrze The City of London Club (www.cityoflondonclub.com)

Są tam organizowane ekskluzywne imprezy, konferencje, a nawet przyjęcia weselne również dla osób spoza klubu. Członkowie mają wiele przywilejów oraz korzyści zarówno materialnych jak i związanych z budowaniem reputacji i prestiżu. Korzystają z jego dobrodziejstw na specjalnych zasadach. Dla przykładu ceny napojów oraz koszty wynajmowania sal są dla nich obniżone do poziomu poniżej marży handlowej.

Sala obiadowa The City of London Club (www.cityoflondonclub.com)

Sala bankietowa The City of London Club (www.cityoflondonclub.com)

Aby wstąpić do The City of London Club kandydat musi być zaproponowany przez aktualnego członka, który to z kolei musi potwierdzić co najmniej dwu letnią z nim znajomość. Jednocześnie innych czterech aktualnych członków klubu musi potwierdzić znajomość kandydata przez minimum rok.


The Garrick Club.
Nieco innym, choć równie ciekawym przykładem klubu dla gentlemanów jest The Garrick Club – centrum kultury i prawdziwej sztuki. Powołny do istnienia także w Londynie w 1831 roku przez grupę literatów. Klub od razu uzyskał patronat królewski księcia hrabstwa Sussex, a dzisiaj honorowy patronat sprawuje Książe Walii oraz Książe Edyngurga. Klub z założenia miał być miejscem spotkań ludzi związanych głównie ze światem teatru. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Davida Garlicka (1717-1779), wielkiego aktora z XVIII wieku.

Budynek The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

Pierwszymi członkami klubu byli pisarze, aktorzy i muzycy. Zawsze skupiał wielkie osobowości literackie XIX wieku, a także był miejscem słynnej kłótni pomiędzy Dickensem a Williamem M. Thakeray. Obecnie klub zrzesza około 1300 członków w tym wielu wybitnych aktorów i pisarzy.

Jego elitarność wyraża zasada, że lepiej z członkowstwa usunąć dziesięciu nieszkodliwych niż przyjąć jednego, który może zaszkodzić reputacji całej organizacji.

Wnętrze The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

Barek w The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

The Garrick Club może poszczycić się cennym zbiorem rękopisów i dokumentów oraz dziesiątkami historycznych afiszy teatralnych. Jednak najcenniejszym skarbem jest kolekcja obrazów i rysunków, która powstała w XIX wieku i stale jest powiększana. Zakup dzieł, głównie obrazów była i jest nadal finansowana ze skladek i stanowi majątek całej społeczności klubowej. Dla ciekawostki podam, że składka członkowska wynosi 1000 funtów.

Sala spotkań w The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

Biblioteka The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

Jedną z podstawowych zasad jest obowiązujący dresscode. Zgodnie z nim panowie nie muszą nosić krawatów podczas pobytu w klubie. Jedynie podczas obiadu lub przebwania w kawiarni nie dopouszcza się jego braku. Niestety nie ma możliwości poruszania się bez marynarki, której noszenie jest wymagane przez cały czas!

Hall The Garrick Club (www.garrickclub.co.uk)

Angielska tradycja.
Na terenie Anglii nadal działa pokaźna liczba podobnych klubów dla gentlemanów choć oczywiście nie każdy z nich ma tak długą historię jak The Garrick Club, The City of London Club czy skupiający arystokrację Boodle's. Te najbardziej znane stanowią element anglosaskiej kultury, a także pomagają w biznesie oraz rozwijaniu swoich pasji ludziom związanym z danym środowskiem. Są pewnego rodzaju wizytówką Wielkiej Brytanii podkreślając jej wielkie przywiązanie do tradycji.

Różnią się od siebie specyfiką, którą determinuje charakter działalności oraz zainteresowania jej członków. Sztuka, literatura, science-fiction, religia, polityka, wojskowość, różnego rodzaju dyscypliny sportowe, motoryzacja oraz wiele innych nawet mniej poważnych dziedzin jak wędkarstwo. Każdy kto ma nieco bardziej zasobny portfel może wstąpić do szeregów właściwego klubu i szczycić się przynależnością do elit.